Tuần 24
Ngày soạn 26/2/2009
Tiết 48
THẤU KÍNH PHÂN KỲ
I/ MỤC TIÊU
- Nhận dạng được TKPK
- Vẽ được đườn truyền của hai tia sáng đặc biệt ( tia tới quang tâm, tia song song với trục chính) qua TKPK
- Vận dụng được kiến thức đã học để giải thích một vài hiện tượng thường gặp trong thực tế
- Yêu thích môn học, tích cực trong học tập
II/ CHUẨN BỊ
Mỗi nhóm học sinh:
- 1 TKPK có tiêu cự f = 12cm
Giáo viên:
- 1 TKPK tiêu cự f = 12 cm
- 1 giá quang học
- 1 nguồn sáng phát tia laze (phát ra ba tia sáng song song)
- 1 màn hứng ảnh
III/ TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC
Hoạt động của giáo viên
Hoạt động của HS

Hoạt động 1: Kiểm tra - giới thiệu bài
- Đặt vật ở vị trí nào trước thấu kính hội tụ thì ta thu được ảnh thật, ảnh ảo? Vẽ hình minh họa
- Nêu đặc điểm của ảnh thật, ảnh ảo tạo bởi thấu kính hội tụ
* ĐVĐ: như sgk


Hoạt động 2: Tìm hiểu đặc điểm của TKPK
I/ Đặc điểm của TKPK

- Đưa ra hai loại TK, yêu cầu hs tìm thấy hai loại TK này có đặc điểm gì? TKHT là TK nào? Khác với TK còn lại ở điểm nào?

- Yêu cầu Hs quan sát GV làm TN chiếu chùm tia tới song song và vuông góc với mặt TKPK
- Yêu cầu Hs nhận xét về đặc điểm của chùm tia ló
- Thông báo về hình dạng của TKPK
1/ Quan sát và nhận biết
- Làm việc theo nhóm nhận biết TKPK
- Nêu nhận xét: KPK có phần rìa dày hơn phần giữa
2/ Thí nghiệm
- Quan sát GV làm thí nghiệm
* NX: Chùm tia ló loe rộng ra
Ghi vở ký hiệu:



Hoạt động 3: Tìm hiểu về trục chính, quang tâm, tiêu điểm, tiêu cự của TPK


- Yêu cầu hs qua sát lại TN và chỉ ra tia nào truyền thẳng không bị đổi hướng
- GV thông báo: Tia này trùng với một đường thẳng được gọi là trục chính của TKPK
? Vậy trục chính là đường thẳng thế nào so với TKPK
- Thông báo khái niệm quang tâm
- Gv làm TN tia tới đến quang tâm. Yêu cầu Hs nhận xét tia ló có đặc điểm gì?
- YC hs vẽ hình minh họa
? Nếu kéo dài các tia ló này thì chúng sẽ thế nào?
GV: Điểm cắt nhau đó chính là tiêu điểm của TKPK
- yêu cầu hS kéo dài cho chúng cắt nhau
- GV thông báo: Giống như TKHT mỗi TKPK cũng có hai tiêu điểm đối xứng nhau qua thấu kính
- Thông báo: giống như TKHT, đoạn OF = OF’ = f gọi là tiêu cự của TKPK
1/ Trục chính
- Quan sát lại TN và chỉ ra: tia chính giữa truyền thẳng không bị đổi hướng
- Trả lời: trục chính là đường thẳng vuong góc với mặt thấu kính tại điểm chính giữa của thấu kính
2/ Quang tâm
- Tìm hiểu khái niệm quang tâm
- Quan sát GV làm TN về tia tới đi qia quang tâm và nêu nhận xét
- Cá nhận HS vẽ hình minh họa vào vở. Một Hs lên bảng vẽ hình
3/ Tiêu điểm
- Trả lời: Nếu kéo dài thì chúng sẽ cắt nhau tại một điểm
- Kéo dài tia ló để chúng cắt nhau


4/ Tiêu cự
Khoảng cách từ quang tâm đến mỗi tiêu điểm : OF = OF’ = f gọi là tiêu cự của TKPK


Hoạt động 4: Vận dụng - củng cố - dặn dò
III/ Vận dụng

- Yêu cầu hai hs lên bảng làm C7
- Hướng dẫn Hs nhận xét, bổ sung
- Gọi một hs trả lời C8. Hs khác nhận xét bổ sung
* Hướng dẫn về nhà:
- Học thuộc nội dung phần ghi nhớ
- Làm các bài tập C7, C8, C9
- Bài tập 44-45.3/SBT
- 1 Hs lên bảng trình bày C7. Cả lớp nhận xét bổ sung


- Cá nhân Hs trả lời C8:
+ TKHT có phần rìa mỏng hơn phần giữa
+ TKPK có phần rìa dày hơn phần giữa