Tuần: 17
Ngày soạn: Tiết:33
Bài 31: HIỆN TƯỢNG CẢM ỨNG ĐIỆN TỪ
I/ MỤC TIÊU
- Làm được Tn dùng NCVC hoặc NCĐ để tạo ra dòng điện cảm ứng
- Mô tả được cách làm xuất hiện dòng điện cảm ứng trong cuộn dây dẫn kín bằng NCVC hoặc NCĐ
- Sử dụng được đúng hai thuật ngữ mới đó là dòng điện cảm ứng và hiện tượng cảm ứng điện từ.
II/ CHUẨN BỊ
Đối với GV:
- 1 đinamô xe đạp có lắp bóng đèn (nếu có
- 1 đinamô xe đạp đã bóc một phần vỏ ngoài đủ nhìn thấy nam châm và cuộn dây ở trong
Mỗi nhóm HS:
- 1 cuộn dây có gắn bóng đèn LED
- 1 thanh nam châm có trục quay vuông góc với thanh
- 1 Nam châm điện và pin 1,5V
III/ TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG DẠY - HỌC
Hoạt động của giáo viên
Hoạt động của học sinh

Hoạt động 1: Kiểm tra - giới thiệu bài



*ĐVĐ: Ta đã biết, muốn tạo ra dòng điện phải dùng pin hoặc Acquy. Nếu không dùng pin hoặc Ác quy mà vẫn tạo ra được dòng điện được không?
- Trong xe đạp, bộ phận nào làm cho đèn phát sáng? Trong bình điện xe đạp (còn gọi là đinamô xe đạp) có những bộ phận nào, chúng hoạt động như thế nào để tạo ra dòng điện?

- Cá nhân HS suy nghĩ trả lời câu hỏi của GV ( sẽ có nhiều ý kiến khấc nhau, tuy nhiên không cần thảo luận)

Hoạt động 2: Tìm hiểu cấu tạo và hoạt động của đinamô xe đạp

- Yc hs quan sát hình 31.1 sgk và quan sát đinamô đã tháo vỏ để chỉ ra các bộ phận chính của đinamô.
- Gọi 1 hs nêu cá bộ phận chính của đinamô
- Yêu cầu hs dự đoán xem họat động của bộ phận chính nào của đinamô tạo ra dòng điện.
- Dựa vào dự đoán của hs GV đặt vấn đề nghiên cứu phần II.

I/ Cấu tạo và hoạt động của đi na mô xe đạp.
- Quan sát hình vẽ và mô hình trả lời:
* Bộ phận chính là một cuộn dây và một nam châm có thể quay quanh trục.
- Cá nhân HS nêu dự đoán

Hoạt động 3: Tìm hiểu cách dùng nam châm vĩnh cửu để tạo ra dòng điện. Xác định trong trường hợp nào thì nam châm vĩnh cửu có thể tạo ra dòng điện

- Yêu cầu hs tìm hiểu câu C1, nêu dụng cụ cần thiết để tiến hành thì nghiệm và các bước tiến hành.
- Giao dụng cụ thí nghiệm cho các nhóm, yêu cầu hs làm TN theo C1, thảo luận trả lời câu hỏi
- Hướng dẫn HS các thao tác TN:
+ Cuộn dây dẫn phải được nối kín
+ Động tác nhanh, dứt khoát
- Gọi đại diện từng nhóm mô tả rõ từng trường hợp. Các nhóm khác nhận xét bổ sung.
- Yc hs đọc C2, nêu dự đoán và làm TN kiểm tra dự đoán theo nhóm.
- Yêu cầu hs rút ra nhận xét qua TN ở câu C1, C2
* Chuyển ý: NCĐ có thể tạo ra dòng điện cảm ứng hay không?

II/ Dùng nam châm để tạo ra dòng điện
1. Dùng nam châm vĩnh cửu
- Tìm hiểu C1, nêu các bước tiến hành TN
- Làm Tn theo nhóm thảo luận trả lời câu hỏi:
* Dòng điện xuất hiện trong trường hợp đưa NC lại gần hoặc ra xa cuộn dây.
- Nêu dự đoán và tiến hành TN kiểm tra ( Rút ra kết luận.

* KL: Dòng điện xuất hiện trong cuộn dây dẫn kín khi ta đưa một cực của NC lại gần hoặc ra xa cuộn dây và ngược lại.


Hoạt động 3: Tìm hiểu cách dùng nam châm điện để tạo ra dòng điện. Xác định trong trường hợp nào thì nam châm điện có thể tạo ra dòng điện

- Yêu cầu hs tìm hiểu TN 2, nêu dụng cụ cần thiết để tiến hành thì nghiệm và các bước tiến hành.
- Giao dụng cụ thí nghiệm cho các nhóm, yêu cầu hs làm TN 2 , thảo luận trả lời câu hỏi.
- Hướng dẫn HS lắp đặt dụng cụ TN: Lưu ý lõi sắt non của NCĐ phải đưa sâu vào trong lòng cuộn dây.
- Hướng dẫn HS thảo luận C3.

- Khi đóng mạch ( hay ngắt mạch điện) thì dòng điện có cường độ thay đổi như thế nào? Dẫn đến từ trường của NCĐ thay đổi ntn?
- GV chốt lại: Dòng điện xuất hiện ở cuộn dây dẫn kín trong thời gian đóng hoặc ngắt mạch điện của NCĐ nghĩa là trong thời gian từ trường của NCĐ biến thiên.
2. Dùng nam châm điện
- Tìm hiểu TN, nêu dụng cụ cần thiết


-