Tuần:13
Ngày soạn:
Tiết:25 - Bài: 23: TỪ PHỔ - ĐƯỜNG SỨC TỪ
I/ MỤC TIÊU
Biết được từ phổ của NC là những đường cong nối từ cực nọ sang cực kia. Càng ra xa, các đường này càng thưa dần
Biết được chiều của đường sức từ là đi vào từ cực nam và đi ra từ cực bắc của NC
Biết cách dùng mạt sắt để tạo ra từ phổ của Nc
Biết vẽ các đường sức từ và xác định chiều các đường sức từ của thanh NC
Trung thực, cẩn thận, khéo léo trong thao tác TN
II/ CHUẨN BỊ
Mỗi nhóm HS:
Hai thanh NC thẳng
Bộ TN về đường sức từ ( có sẳn mạt sắt bên trong bảng nhựa trong)
Bút dạ
Một số kim NC nhỏ, có trục quay
III/ TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC
Hoạt động của giáo viên
Hoạt động của học sinh

Hoạt động 1: Kiểm tra bài cũ - giới thiệu bài


Kiểm tra:
? Mô tả TN về tác dụng từ của dòng điện, từ đó phát biểu két luận?
? Mô tả Tn tìm hiểu vê từ trường của dòng điện, từ đó phát biểu kết luận?
? Nêu cách nhận biét từ trường. Từ đó trả lời C4?
*ĐVĐ: Ta đã biết, xung quang NC, xung quanh dòng điện có từ trường và ta có thể dùng NC thử để nhận biết từ trường. Bằng mắt thường chúng ta không thể nhìn thấy từ trường ( giông như không thể nhìn thấy gió). Vậy làm thế nào để hình dung ra từ trường. Từ trường có đặc điểm gì?

Hoạt động 2: Thì nghiệm tạo ra tư phổ của namchâm
I/ Từ phổ

* GV: Từ trường là một dạng vật chất đặc biệt và từ phổ là hình ảnh trực quan giúp ta có thể hình dung ra từ trường. Vậy từ phổ được tạo ra ntn?
* YC hs đọc sgk nêu cách tiến hành TN để tạo ra tư phổ ? YC hs khác nhắc lại.
* Chúng ta hoàn toàn có thể làm như sgk hướng dẫn. Tuy nhiên để cho việc TN được thuận lợi, dụng cụ TN đã chế tạo sẳn một bảng nhựa bên trong có các mạt sắt.
* Hướng dẫn hs lắc đều mạt sắt sau đó đặt bản nhựa lên NC như hình 23.1, dùng tay gõ nhẹ.
* YC hs tiến hành tn theo nhóm. GV theo dõi các nhóm TN.
* YC hs thảo luận trả lời C1: Các mạt sắt xung quanh NC được sắp xếp ntn?
GV nêu yêu cầu cần nhận xét:
+ Sắp xếp thành những đường gì?
+ Nối từ đâu đến đâu?
+ Độ dày của các đường này khi càng ra a NC?
( Kết luận
* Biết rằng nơi nào mạt sắt dày thì từ trường mạnh, mạt sắt thưa thì từ trường yếu.
? Hãy nhận xét về độ mạnh, yếu của từ trường ở vị trí gần, xa NC
*GV Như vậy hình ảnh các đường mạt sắt xung quanh NC giúp ta có thể nhận biết bằng trực quan về từ trường. Hình ảnh trực quan đó gọi là từ phổ.
* Nếu dùng bút dạ tô dọc các dường mạt sắt nối từ cực nọ sang cực kia ta sẽ được các đường liền nét, các đường đó gọi là đường sức từ .
1, Thí nghiệm



Đọc sgk nêu cách tiến hành TN. HS khác nhắc lại




Tiến hành lắcđều mạc sắt

Làm TN theo nhóm

Thảo luận trả lời C1 và ghi vở
2, Kết luận
Trong từ trường của NC các đường mạt sắt được sắp xếp thành những đường cong nối từ cực nọ sang cực kia. Càng ra xa các đường mạt sắt càng thưa dần
Chú ý: Nơi nào mạt sắt dày thì từ trường mạnh, mạt sắt thưa thì tư rường yếu
- Nêu nhận xét vê độ mạnh yếu của từ trường: Càng ra xa NC từ trường càng yếu và ngược lại


Hoạt động 3: Vẽ và xác định chiều đường sứctừ
II/ Đường sức từ


Hướng dấn HS dùng bút dạ tô dọc các đường mạt sắt sau đó dùng kim Nc nhỏ đặt nối tiếp nhau trên một đường sức từ vừa vẽ.
YC hs nhận xét về sự sắp xếp của kim NC dọc theo một đường sức từ
GV Thông báo quy ước về chiều đường sức từ dọc theo một kim NC
YC hs dùng mũi tên đánh dấu chiều ĐST
YC hs nhận xét về chiều của ĐST:
? Mỗi ĐST có mấy chiều?
? Ở bên ngoài NC các ĐST có chiều đi ra từ cực nào và đi vào cực nào?
Yêu cầu HS nhận xét về độ dày, thưa của các ĐST so với độ mạnh yếu của từ trường
YC HS đọc lại toàn bộ kết luận trong sgk
1/ Vẽ và xác định chiều đường sức từ