TRƯỜNG : THCS QUANG TRUNG
Tổ : Sử - Địa –CD
Năm học 2009 -2010
******
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
RÈN LUYỆN KỸ NĂNG PHÂN TÍCH CHO HỌC SINH
=============== TRONG HỌC TẬP ĐỊA LÍ LỚP 9 ======
( Người thực hiện : Nguyễn Văn Thận )
I.ĐẶT VẤN ĐỀ :Chúng ta đang tiếp tục thực hiện đổi mới phương pháp dạy học theo hướng tích cực đây là một quá trình lâu dài và phức tạp
Tinh thần của đổi mới phương pháp là biến quá trình dạy học thành quá trình tự học và tự khám phá xây dựng kiến thức của người học với vai trò dẫn dắt không thể thiếu của người giáo viên.Luật giáo dục điều 28.2 ghi rõ : “ Phương pháp giáo dục phổ thông phải phát huy tính tích cực, tự giác chủ động sáng tạo của học sinh phù hợp với đặc điểm của từng lớp học , môn học, bồi dưỡng phương pháp tự học, rèn luyện kỹ năng , vận dụng kiến thức vào thực tiễn tác động đến tình cảm, đem lại niềm vui hứng thú học tập của học sinh” Định hướng chung của đổi mới phương pháp là “ Tích cực hóa hoạt động học tập của học sinh giúp HS hướng tới học tập chủ động chống lại thói quen học tập thụ động
Với yêu cầu trên đòi hỏi người thầy phải tổ chức chỉ đạo điều khiển các hoạt động học tập tự giác của HS người thầy sẽ không còn là người phát thông tin duy nhất không phải là người hoạt động chủ yếu như trước đây mà sẽ là người tổ chức điều khiển quá trình học tập của HS
Trong những năm qua với tình hình thực tế ở địa phương cũng như đặc điểm tâm lí của HS bậc THCS.Trong nhiều phương pháp nhiều kỹ năng rèn luyện cho HS tôi đã áp dụng kỹ năng phân tích để cho học sinh tiếp thu kiến thức một cách tư duy nhất dễ hiểu nhất thông qua 3 kênh số, hình , chữ qua các kỹ năng : làm việc với Bản đồ , Mô hình, Tranh ảnh địa lý, Bảng số liệu .Rèn luyện kỹ năng phân tích là tạo điều kiện cho HS phát huy tính tích cực chủ động sáng tạo của mình một cách tốt nhất đảm bảo yêu cầu đổi mới PP dạy học và rèn luyện nhiều kỹ năng cho các em
Một điều dễ nhận thấy nữa đó là HS thường quan niệm địa lí là môn học bài thuần túy thầy ghi chữ nào thì học chữ ấy mà phải xác định mỗi câu chữ ghi trong bài là một kết luận của quá trình tư duy nên có thể đặt ra nhiều câu hỏi là nó bắt đầu từ đâu và được diễn dịch như thế nào ? có làm như vậy HS mới thấy rằng cũng như các môn học khác địa lí cũng góp phần phát triển tư duy, góp phần hình thành nhân cách trong quá trình giáo dục, một phần nào đó xóa đi quan niệm môn chính, môn phụ
II. GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ :
*MỤC TIÊU
Theo tinh thần chung nhiệm vụ của người giáo viên dạy địa lý cần rèn luyện cho HS một số kỹ năng : đó là
-Kỹ năng làm việc với bản đồ , mô hình
-Kỹ năng làm việc với tranh ảnh địa lý, Bảng số liệu thống kê, Biểu đồ
Như vậy kỹ năng phân tích là gì? Quy trình thực hiện ra sao? Thực hiện như thế nào và kỹ năng này có tác dụng gì trong dạy học địa lý đó là tất cả vấn đề tôi sẽ trình bày như sau :
1.Về lý luận: Kỹ năng là phương thức thực hiện một hành động nào đó thích hợp với mục đích và những điều kiện hành động. Kỹ năng địa lí thực chất là những hoạt động thực tiễn mà HS hoàn thành được một cách có ý thức trên cơ sở những kiến thức địa lý sẵn có .Muốn có kỹ năng trước hết phải có kiến thức và vận dung kiến thức vào thực tiễn
2.Về ý nghĩa : Kỹ năng địa lý là điều kiện cần thiết giúp HS có khả năng chủ động trong việc hai thác kiến thức từ các phương tiện và tài liệu học tập, phát triển năng lực tự học tự phát hiện tri thức và khả năng vận dụng kiến thức đã học vào thực tế cuộc sống Nâng cao chất lượng học tập của HS trong quá trình dạy học việc hình thành kỹ năng cho HS thông qua 3 giai đoạn
*Giai đoạn định hướng: Giai đoạn này HS phải hiểu rõ mục tiêu của hành động cách tiến hành và các phương tiện cần thiết để thực hiện hành động.Trong bước này HS cần hiểu rõ : Cần thực hiện kỹ năng gì? Kỹ năng đó dùng để làm gì? Nó có tác dụng như thế nào trong học tập địa lý ? HS nắm được các thành phần hoạt động của kỹ năng ( Hoạt động với đồ dùng học tập, Hoạt động phân tích, so sánh )
*Giai đoạn thể hiện : HS tự hoạt động theo cách thức và trình tự đề ra có thêm yếu tố sáng tạo rồi