MỘT SỐ PHƯƠNG PHÁP ĐỂ DẠY TIẾT LỊCH SỬ ĐỊA PHƯƠNG
HIỆU QUẢ NHẤT.
Đặt vấn đề
Lịch sử địa phương là một bộ phận của lịch sử dân tộc. Những tri thức lịch sử địa phương là biểu hiện cụ thể, sinh động và phong phú của tri thức lịch sử dân tộc. Không thể chấp nhận một học sinh rất hiểu biết về lịch sử dân tộc mà lại không biết gì về lịch sử nơi mình sinh ra và lớn lên, một người không thể không yêu quê hương xứ sở của mình mà lại yêu tổ quốc.
Giúp các em hiểu biết về lịch sử địa phương, giáo dục lòng yêu quê hương xứ sở của mình là trách nhiệm của giáo viên bậc THCS đặc biệt là giáo viên dạy bộ môn lịch sử. Bộ giáo dục đã có qui định phân bổ các tiết lịch sử địa phương vào khung phân phối chương trình của bộ môn lịch sử từ lớp 6 đến 7, 8, 9. Huyện ủy Đại Lộc cũng đã phối hợp với giáo viên sử của phòng giáo dục Đại Lộc biên soạn tài liệu lịch sử địa phương cho từng khối lớp. Nhưng làm thế nào để các em hứng thú tìm hiểu về lịch sử địa phương, chú ý nghe giảng ở các tiết lịch sử địa phương, khắc sâu các sự kiện, nhân vật lịch sử tiêu biểu ở địa phương qua các giai đoạn lịch sử...gợi lên trong các em niềm tự hào, lòng biết ơn, bồi dưỡng tình yêu quê hương đất nước. Đó là điều trăn trở của bản thân cũng như nhiều đồng nghiệp khác. Là một giáo viên lịch sử, để đạt được mục đích trên, bản thân luôn tìm các giải pháp để dạy tiết lịch sử địa phương có hiệu quả nhất. Qua quá trình giảng dạy bản thân rút ra một số kinh nghiệm xin cùng trao đổi với đồng nghiệp: MỘT SỐ PHƯƠNG PHÁP ĐỂ DẠY TIẾT LỊCH SỬ ĐỊA PHƯƠNG HIỆU QUẢ NHẤT.
Cơ sở lí luận
Đại hội Đảng lần thứ VI, VII, VIII, IX đã đề ra và hoàn thiện đường lối đổi mới, trong đó coi giáo dục là quốc sách hàng đầu và đề cao “chiến lược con người”. Để thực hiện chiến lược này, phải chú trọng việc giáo dục lòng yêu quê hương đất nước, tinh thần dân tộc và thái độ của lớp trẻ đối với lịch sử, đối với cội nguồn, đó chính là nền tảng cho sự nghiệp hiện đại hóa – công nghiệp hóa để đưa đất nước phát triển giàu mạnh, phồn vinh, sánh vai cùng các cường quốc.
Đại hội Đảng lần thứ VIII đã nhận định: trong điều kiện nền kinh tế thị trường mở cửa giao lưu, mở rộng quan hệ quốc tế có rất nhiều sự tác động tiêu cực từ bên ngoài làm ảnh hưởng xấu đến tư tưởng đạo đức, lối sống và cách nghĩ của nhiều người, nhất là giới trẻ. Vì vậy cần phải có những chính sách, giải pháp kịp thời và khả thi trong việc giáo dục truyền thống tốt đẹp của cha ông, của đất nước đối với các em. Mỗi công dân trong tương lai phải ý thức được rằng tất cả những gì chúng ta có được ngày hôm nay đều được đánh đổi bằng xương máu của cha ông chúng ta, do đó chúng ta không ai được phép quên đi cội nguồn của mình. Để làm được điều này, nghị quyết của Đảng đã nêu rõ cần phải khôi phục, tôn tạo và giữ gìn những di tích lịch sử-văn hóa của dân tộc.
Lịch sử địa phương và lịch sử dân tộc có một mối quan hệ biện chứng không thể tách rời, nằm trong cặp phạm trù “cái chung và cái riêng”. Tri thức lịch sử địa phương là biểu hiện cụ thể, sinh động và đa dạng của tri thức lịch sử dân tộc. Lịch sử địa phương là một bộ phận hữu cơ của lịch sử dân tộc. Nói cách khác, lịch sử dân tộc được hình thành trên nền tảng khối lượng tri thức lịch sử địa phương đã được khái quát và tổng hợp ở mức độ cao. Chúng ta đều biết rằng, bất cứ một sự kiện, hiện tượng lịch sử nào xảy ra đều mang tính chất địa phương vì nó gắn với một vị trí không gian cụ thể của một địa phương nhất định dù rằng các sự kiện đó có tính chất, qui mô và mức độ ảnh hưởng khác nhau. Có những sự kiện hiện tượng chỉ có tác dụng, ảnh hưởng ở một phạm vi nhỏ hẹp nhưng cũng có những sự kiện, hiện tượng mà tác động của nó vượt ra khỏi khung giới địa phương, mang ý nghĩa quốc gia, thậm chí là ý nghĩa quốc tế. Mặt khác tìm hiểu về lịch sử địa phương không chỉ là công việc của nhà nghiên cứu mà còn là nhu cầu, trách nhiệm của mỗi công dân trong xã hội. Sự hiểu biết về lịch sử dân tộc nó bao hàm cả sự am tường về lịch sử địa phương, hiểu biết về quê hương, xứ sở, nơi chôn nhau cắt rốn của mình. Làm tốt việc dạy tiết lịch sử địa phương sẽ có tác dụng giáo dục tư tưởng, tình